طرح بازسازی میدان عمومی de España ، مبتنی بر طرحی از گروه  Herzog & de Meuron بود که در سال ۱۹۹۸ برنده ی جایزه ی اول مسابقه ای بر همین اساس شده بود. هدف این پروژه  افزایش رابطه ی بین شهر و دریا از طریق ایجاد فضایی جدید و البته مبتکرانه بود.

طرح مورد نظر برای این میدان شامل یک دایره ی بزرگ و پهناور مقعر پر شده از آب  است که به دایره ی مجاورش که یادبودی از جنگ های داخلی اسپانیا با دیکتاتور این کشور، Francisco Franco  مماس میشود. اطراف این دایره ی پهناورهم مجموعه ای از فضاهای عمویمی قرار میگیرد که توسط چهار تراس تقسیم میگردد.

چهار تراس برای مقاصدی نظیر راهنمای جهانگردان، خرده فروش ها، یک کافی شاپ و راه دسترسی به پارکینگ زیرزمینی در چهار طرف میدلن تعبیه شده است. هیچ کدام از این چهار تراس به یکدیگر شباهتی ندارند و کاملا” بر اساس شکل طبیعی زمین دور میدان را پوشانه اند.

دایره ی سفید مقعری که تا قسمتی از آن پر از آب می شود، محلی است برای آب تنی کودکان و سالمندان که با نوع خاص رنگ آمیزیش ، سعی در یاد آوری سواحل مناطق گرم یری را داشته. اولین بار ایده ی ساخت همچنین میدانی با این فکر همراه بود که شاید بتوان پر و خالی شدن این میدان را به صورت خودکار همراه با جزر و مد دریا تنظیم کرد ]  ولی متوجه نشدم که در طرح نهایی هم به این ایده شکل داده شده یا نه! [ . طرح گرافیکی داخل میدان هم طرحی برگرفته از یک قلعه ی باستانی در آن منطقه است.

نظرتون چیه؟؟

بخوانیم و بیاندیشیم!!!

نامه ­ي چارلي چاپلين به دخترش

( متن زیر نامه  یا به عبارتی وصیت نامه ی چارلی چاپلین به دخترش ژرالدین هستش . لطفاْ با تامل بخونید که  هر جمله اش یک دنیا حرف واسه گفتن داره !! )

ژرالدين، دخترم!

 اينجا شب است... شب نوئل؛ در قلعه ­ي كوچك من همه ­ي اين سپاهيان بي سلاح خفته ­اند، نه تنها برادر و خواهر تو، حتي مادرت. به زحمت توانستم بي آن كه اين پرندگان خفته را بيدار كنم، خود را به اين اتاق كوچك نيمه روشن، به اين اتاق انتظار پيش از مرگ، برسانم.

من از تو بس دورم، خيلي دور... اما چشمانم كور باد اگر يك لحظه تصوير تو را از چشم خانه ­ي من دور كنند؛ تصوير تو آنجا روي ميز هم هست. تصوير تو اينجا روي قلب من نيز هست، اما تو كجايي؟ آنجا در  پاريس افسونگر بر روي صحنه ­ي پر شكوه  شانزه ليزه مي­رقصي؛ اين را مي­دانم، و چنان است كه گويي در اين سكوت شبانگاهي آهنگ قدم­هايت را مي­شنوم و درين ظلمات زمستاني برق ستارگان چشمانت را مي­بينم. شنيده ­ام نقش تو در اين نمايش پر نور و پر شكوه نقش آن شاهدخت ايراني است كه اسير خان تاتار شده. شاهزاده خانم باش و برقص، ستاره باش و بدرخش، اما اگر قهقه ­ي تحسين آميز تماشاگران و عطر مستي آور گل­هايي كه برايت فرستاده ­اند ، ترا فرصت هشياري داد، در گوشه­اي بنشين، نامه ­ام را بخوان و به صداي پدرت گوش فرا دار. من پدر تو هستم، ژرالدين! من چارلي چاپلين هستم! وقتي بچه بودي شب­هاي دراز به بالينت نشستم و برايت قصه ها گفتم: قصه ­ي زيباي خفته در جنگل، قصه ­ي اژدهاي بيدار در صحرا. خواب كه به چشمان پيرم مي­آمد، طعنه ­اش مي­زدم و مي­گفتم: برو! من در روياي دخترم خفته ­ام. رويا مي­ديدم ژرالدين، رويا... روياي فرداي تو، روياي امروز تو.

دختري مي­ديدم به روي صحنه، فرشته ­اي مي­ديدم به روي آسمان كه مي­رقصيد، و مي­شنيدم تماشا گران را كه مي­گفتند: دختره را مي­بيني؟ اين دختر همان دلقك پيره! اسمش يادته؟ چارلي!

آري، من چارلي هستم. من دلقك پيري بيش نيستم. امروز نوبت توست، برقص! من با آن شلوار گشاد پاره پاره رقصيدم و تو در جامه ­ي حرير شاهزادگان مي­رقصي! اين رقص­ها و بيشتر از آن صداي كف زدن­هاي تماشاگران گاه ترا به آسمان­ها خواهد برد، برو! آنجا هم برو، اما گاهي هم روي زمين بيا و زندگي مردمان را تماشا كن! زندگي آن رقاصگان دوره گرد كوچه هاي تاريك را كه با شكم گرسنه و پاهايي كه از بينوايي مي­لرزد، مي­رقصند. من يكي از اينان بودم ژرالدين!

 در آن شب­هاي افسانه ­اي كودكي كه تو با لالايي قصه هاي من به خواب مي­رفتي، من باز بيدار مي­ماندم، در چهره ­ي تو مي­نگريستم، ضربان قلبت را مي­شمردم و از خود مي­پرسيدم: چارلي! آيا اين بچه گربه هرگز تو را خواهد شناخت؟

تو مرا نمي­شناسي ژرالدين. در آن شب­هاي  دور بس قصه ها با تو گفتم، اما قصه ­ي خود را هرگز نگفتم. اين هم داستاني شنيدني است: داستان آن دلقك پيري كه در پست ترين محلات لندن آواز مي­خواند و مي­رقصيد و صدقه جمع مي­كرد. اين داستان من است. من طعم گرسنگي را چشيده ­ام. من درد بي خانماني را كشيده ­ام و از اين­ها بيشتر، من رنج حقارت آن دلقك دوره گرد را كه اقيانوسي از غرور در دلش موج مي­زد، اما سكه ­ي صدقه ­ي رهگذر خود خواهي آن را مي­خشكاند، احساس كرده ­ام . با اين همه من زنده ­ام و از زندگان پيش از آن كه بميرند، نبايد حرفي زد. داستان من به كار تو نمي­آيد، از تو حرف بزنيم! به دنبال نام تو نام من است. چاپلين! با همين نام چهل سال بيشتر مردم روي زمين را خنداندم و بيشتر از آن چه آنان خنديدند، من گريستم.

ژرالدين! در دنيايي كه تو زندگي مي­كني، تنها رقص و موسيقي نيست. نيمه شب، هنگامي كه از سالن پر شكوه تئاتر بيرون مي­آيي، آن تحسين كنندگان ثروتمند را يك سره فراموش كن .اما حال آن راننده تاكسي را كه تو را به منزل مي­رساند بپرس .حال زنش راهم بپرس... و اگر آبستن بود و پولي براي خريدن لباس بچه ­اش نداشت، چك بكش و پنهاني توي جيب شوهرش بگذار. به نماينده ­ي خودم در بانك پاريس دستور داده ­ام فقط اين نوع خرج­هاي تورا بي چون و چرا قبول كند، اما براي خرج­هاي ديگرت بايد صورت حساب بفرستي. گاه به گاه با اتوبوس، با مترو، شهررا بگرد. مردم را نگاه كن، زنان بيوه و كودكان يتيم را نگاه كن و دست كم روزي يك بار با خود بگو: من هم يكي از آنان هستم! تو يكي از آن­ها هستي دخترم، نه بيشتر!

هنر پيش از آن كه دو بال دور پرواز به انسان بدهد، اغلب دو پاي او را مي­شكند. وقتي به آنجا رسيدي كه يك لحظه خود را برتر از تماشاگران رقص خويش بداني، همان لحظه صحنه را ترك كن و با اولين تاكسي خود را به حومه ­ي پاريس برسان. من آنجا را خوب مي­شناسم، از قرن­ها پيش آنجا گهواره ­ي بهاري كوليان بوده است. در آنجا رقاصه هايي مثل خودت خواهي ديد، زيباتر از تو، چالاك­تر از تو و مغرورتر از تو! آنجا از نور نورافكن­هاي تئاتر شانزه ليزه خبري نيست. نورافكن كوليان تنها نور ماه است! نگاه كن! خوب نگاه كن! آيا بهتر از تو نمي­رقصند؟ اعتراف كن دخترم! هميشه كسي هست كه بهتر از تو باشد؛ و اين را بدان كه در خانواده ­ي چاپلين هرگز كسي آن قدر گستاخ نبوده است كه به يك كالسكه ران يا گداي كنار رود سن ناسزايي بدهد!

من خواهم مرد، و تو خواهي زيست. اميد من آنست كه تو هرگز در فقر زندگي نكني. همراه اين نامه يك چك سفيد برايت مي­فرستم، هر مبلغي كه مي­خواهي بنويس و بگير؛ اما هميشه وقتي دو فرانك خرج مي­كني، با خودت بگو: سومين سكه مال من نيست، اين بايد مال يك مرد گمنام باشد كه امشب به يك فرانك احتياج دارد. جستجويي لازم نيست، اين نيازمندان گمنام را اگر بخواهي همه جا خواهي يافت. اگر از پول و سكه با تو حرف مي­زنم، براي آنست كه از  نيروي افسون اين بچه هاي شيطان خوب آگاهم. من زماني دراز در سيرك زيسته ­ام؛ هميشه و هر لحظه به خاطر بندبازاني كه از روي ريسماني بس نازك راه مي­روند، نگران بوده ­ام. اما اين حقيقت را با تو بگويم دخترم: مردمان بر روي زمين استوار بيش از بندبازان بر روي ريسمان نااستوار سقوط مي­كنند. شايد كه شبي، درخشش گرانبهاترين الماس اين جهان ترا بفريبد، آن شب اين الماس ريسمان نااستواري خواهد بود كه به حتم از آن سقوط خواهي كرد! آن روز تو بندبازي ناشي خواهي بود و بندبازان ناشي هميشه سقوط مي­كنند! دل به زر و زيور نبند، زيرا بزرگ­ترين الماس اين جهان آفتاب است كه خوشبختانه اين الماس براي همه مي­درخشد.

برهنگي بيماري عصر ماست! من پيرمردم، شايد حرف­هاي خنده آور مي­زنم، اما بد نيست انديشه ­ي تو در اين مورد مال ده سال پيش باشد، مال دوران پوشيدگي! نترس! ده سال ترا پير نخواهد كرد. به هر حال اميدوارم تو آخرين كسي باشي كه تبعه ­ي جزيره ­ي لختي­ها مي­شود! مي­دانم كه پدران و فرزندان هميشه جنگي جاوداني با يك ديگر دارند. با من، با انديشه هاي من جنگ كن دخترم؛ من از كودكان مطيع خوشم نمي­آيد! با اين همه پيش از آن كه اشك­هاي من اين نامه را تر كند، مي­خواهم يك اميد به خودم بدهم؛ امشب شب نوئل است، شب معجزه؛ اميدوارم معجزه ­اي رخ دهد تا تو آن چه من به راستي مي­خواستم بگويم را دريافته باشي.

چارلي ديگر پير شده است ژرالدين! دير يا زود بايد به جاي آن جامه هاي نمايش، روزي هم جامه ­ي عزا بپوشي و بر سر مزار من بيايي. حاضر به زحمت تو نيستم، تنها گاهگاهي چهره ­ي خود را در آينه نگاه كن، آنجا مرا نيز خواهي ديد! خون من در رگ­هاي توست. اميدوارم حتي آن زمان كه خون در رگ­هاي من مي­خشكد ، چارلي را، پدرت را فراموش نكني. من فرشته نبودم، اما تا آنجا كه در توان من بود تلاش كردم آدم باشم! تو نيز تلاش كن.

رويت را مي­بوسم .

سوئيس، دومين ساعت از 8760 ساعت سال 1964

در فرآیند درک چیستی ساختار این بنا، ظهور واژه ی "نامفهوم" امری است عادی، چراکه معماری این نمایشگاه، در گستره ای نا معین به نام اکنونیت شکل گرفته، گستره ای که از شناخته شده ها و عرف های معطوف به گذشته، تهی است. ذهن به مدد وجود پیش زمینه هایش در درک حجمی که با آن رو به رو است، عاجز می ماند و به سکوت و تماشای صرف پناه می برد، نهایت تلاش ذهن برای فهم این اثر هنری، ربط دادن اش به شکلی حشره وار و خلاصه شده است. در حالی که هسته ی اصلی طرح این بنا، در کرانه ی ناشناخته هایی به وجود رسیده که در "همین حالا" پرسه می زنند و پنهان اند.

نمی گوییم این بنا به آینده اشاره دارد، زیرا معماری، به سبب موجودیتش، به امری موجود اشاره دارد، و "اکنون"، واحد زمان همواره موجود است. بر خلاف آن جهانی که ما در "حالا" برای خود می سازیم، که ترکیبی است ناموزون و اغراق آمیز از پندار باقی مانده از زمان سپری شده و وهم دست و پا گیر زمان دست نیافته، واژه ی "حالا" واژه ای است مستقل از گذشته و آینده، خالی از پندار و وهم، سراسر دریافتی است غیر قابل وصف از رابطه ی میان وجود و موجود در واحد زمان. واژه ایست در گستره ای بی انتها که ناتوانی ما در پذیرش بی کرانگی، برایش حد و مرز تعریف می کند.

اثر هنری که از بستر اکنون بر می خیزد، زمانی واژه ی "متفاوت" را با خود حمل می کند که تفکر آفریننده اش، فراسوی آگاهی جمعی و تاریخی، هماهنگ با "حال"، شکل گیرد. نتیجه ی گرایش به اکنونیت ، فردیت و تجردی است که ماهیت اثر را تعریف می کند، غیریت و دیگر بودنی است که نمی تواند در کنار هویت پس زمینه اش، بنشیند.
مغایرتی که در معماری این بنا موج می زند، سبب می شود تا معنایی جدید برای ماهیت بافتی که در آن قرار گرفته شکل بگیرد. در واقع دیگربودن بنا، محرکی است ذهنی برای دیگرگونه دیدن شهر، دوباره دیدن آن از نوعی دیگر.

معماری این بنا با اینکه از اساس در صدد یکی شدن با محیط پیرامونش نبوده اما سازشگر است و این سازش از پی تمهیداتی بر می خیزد که همان فردیتش را می سازد.حجم بنا از کنار زوایای ساختمانی که در کنارش قرار دارد، به نرمی می گذرد، ارتفاع چشمگیری از خط آسمان شهر نمی گیرد، انعکاس تصویر ساختمان های اطراف بر سطح پوسته ی بیرونی اش نوعی هماهنگی با محیط را تعریف می کند و بر بامش نورگیرهایی تعبیه شده که فرم آن ها به نوعی پیروی از شکل دودکش هایی است که بر فراز بام های قدیمی قرار دارد.
با این همه، این انطباق همواره در هاله ای از تعلیق و ناپایداری رخ می دهد و این عدم ثبات، برای دریافت مخاطب از بنا، فعلی را تعریف می کند که دائما میان بودن و شدن در حال نوسان است. تغییر و دگرگونی میان معماری کهن و معماری آینده ی شهر، وعده ایست که معماری خاص بنا در هر لحظه به ذهن مخاطب می دهد بی آنکه به شکلی بنیادین به آن عمل کند.در حقیقت دریافت مخاطب از بنا، تصویری است متحرک و متغیر که به سختی امکان واقعی بودنش را می شود تایید کرد.

موزه ی هنر گرتس، با وجود تاکیدی که بر فردیتش دارد،فضایی است برای گردهمایی آثار هنری. در واقع خالق این بنا برای اشاره به همه ی آن چیزهایی که هست، دست به آفرینش اثری زده که ماهیتی متضاد با "هست" ها دارد. با این وجود هویت فردی این فضا، از درون خودش و به واسطه ی نمایش نگاه هنرمندان و در بیرون به واسطه ی کیفیتی که بافت شهر دارد، شکل می گیرد و معنا می یابد و در عوض صفت "نوگرایی" را به شهر و هنرمندانش هدیه می دهد.

----------------------------------------------

* چاپ شده در شماره ي شش مجله ي «مهندسي زيرساخت ها»

فعلیت من و همه ی دوستانم تلاش در جهت اعتلای رشته معماری و ایجاد نگرشی نوین به این رشته ی هنری-مهندسی است تا به همه ی با سوادان بی هنر و بدتر از آن بی سوادان بی هنر صاحب مقام در نهادهای وابسته به معماری و شهرسازی کشور بفهمانیم زیبا سازی و طراحی تنها رنگ زدن نرده های کنار خیابان یا نقاشی کردن دیوار های شهری نیست.

در این راه از همه ی دانشجویان، اساتید، هنرمندان و صاحب نظران این رشته ی مقدس که با طرحهای خویش نمودی از اندیشیدن را مسور نموده اند دعوت به همکاری می نمائیم...

تا شاید بار دیگر ریشه ی انحطاطی را که در دوره های پیش دامان مقدس معماری ما را گرفته است را بخشکانیم و معماری را به جایگاه حقیقی آن برسانیم و در این راه هیچ گونه ادعا و منفعتی نمی خواهیم مگر اعتلای رشته ی مقدس معماری و توجه به آن به عنوان یک رشته ی مهندسی و هنری...