محسن مصطفوي كه در ايران چشم به جهان گشوده است، ديپلم خود را در رشته معماري در سال 1976 اخذ كرد. وي سپس به دانشگاه اسكس رفت و از سال هاي 1976 تا 1981 به مطالعاتي درخصوص تاريخ شهرنشيني پرداخت و در حد فاصل 1981 تا 1984 نيز در دانشگاه كمبريج حضور داشت . وي در ادامه به تدريس در مدرسه طراحي پنسيلوانيا مشغول شد و با حضور در دانشگاه هاروارد به عنوان استادي برجسته به ادامه تدريس مشغول شد.

رئیس دانشگاه هاروارد از پروفسور محسن مصطفوي به عنوان چهره اي برجسته، كامل و رهبري علمي و آكادميك، طراح، معمار و پژوهشگر ياد كرده است.

مصطفوي اخيرا رئيس دانشكده كالج معماري، هنر و طراحي دانشگاه كونل آمريكا بود که پيش از آن نيز به مدت 9 سال رياست انجمن مدرسه معماري لندن را بر عهده داشته است. اين مدرسه يكي از برجسته ترين مدارس طراحي اروپا به حساب می آید.

درو فاوست، رئيس دانشگاه هاروارد در ستايش از اين استاد برجسته ايراني گفت: محسن مصطفوي پيشينه منحصربفرد و پرابهتي در رهبري دو مدرسه ممتاز معماري و طراحي جهان داشته است و در اين ميان سرزندگي عقلاني و عملكرد عالي وي در عرصه جهاني اين اطمينان خاطر را به ما داده است تا اين دانشكده را به دست وي بسپاريم.

رئيس دانشگاه هاروارد ادامه داد: مصطفوي پژوهشگر عالي رتبه اي است كه روابط مستحكمي با مدرسه طراحي داشته و به عنوان پلي ميان دنياي نظريات و عمل با استفاده از اعتماد به نفس قابل توجه خود ايفاي نقش كرده است.

مصطفوی کار در مدرسه AA را متفاوت از سایر دانشگاه ها می داند و می گوید: در حال حاضر ، در بسیاری از دانشکده های معماری بین درسی که می دهند و کاری که محصلان بیرون از دانشکده انجام می دهند رابطه مستقیمی وجود دارد . بیشتر دانشگاه ها تصور می کنند کار اصلی شان آماده کردن محصلان برای کار دفاتر معماری است و دفترها هم همین توقع را دارند . ولی فلسفه در AA تا حدی تفاوت دارد . نه به این  معنا که می خواهیم محصل های AA در دفاتر کار کنند ، اما ما معتقدیم که رابطه بین دانشکده و حرفه ، بین آموزش  و فرهنگ دانشکده ها و کار در دفاتر مو ضوعی قابل بحث است . ما بر تحقیق در AA تاکید داریم ، تحقیقاتی که باعث تغییر وضعیت خود معماری شود ، نه این که فقط به آن کمک کند. دانشکده AA  قدیمی ترین مدرسه معماری در انگلستان است و در سال 1847 ، یعنی حدود 162 سال پیش وقتی که دانشکده معماری وجود نداشت ، جوانانی آن را تاسیس کردند که می خواستند غیر از ساختمان سازی راجع به خود معماری هم بحث کنند. در ابتدا آنها که در دفاتر کار  می کردند ، جلساتی را برای بحث درباره معماری و فلسفه آن تشکیل دادند و همین جلسات به تاسیس مدرسه AA منتهی شد . هنوز هم در مدرسه AA رابطه آموزش با حرفه ، و با کارهای روزمره معماری ادامه  دارد . در AA نه تنها دانشکده که انجمن معمارهاست ، اما اعضای آن نباید حتما معمار باشند . این انجمن سه هزار عضو در سرتا سر دنیا و حدود 600 محصل دارد که نصف کمتر آنها در دوره های بالاتر از لیسانس و دکترا تحصیل می کنند .

مصطفوي در منصب قبلي خود يعني رياست دانشكده كالج معماري، هنر و طراحي دانشگاه كورنل از سال 2004 تا 2007، وظيفه هدايت بيش از 100 عضو هيات علمي و بالغ بر 800 دانشجوي دوره كارشناسي از بيش از 30 كشور جهان را بر عهده داشته است. در مورد وی می توان در يك كلام گفت که وی از مفاخر معماري و پژوهش معماري ايران و جهان می باشد.

وی «خلاقيت تكنيكي»، «تخيل و تفكر خلاق» و همچنين «دركي از تاريخ»، را از عناصر اصلی در معماری بر می شمارد و می گوید: فارغ از اين عناصر، بسياري چيزهاي ديگر هم هست و بايد باشد. به گمان من آموختن در محيطي علمی حقيقتاً به مثابه يك تجربه حرفه اي و همچنين شخصي منحصر به فرد است. تجربه اي كه استفاده از آن در هر یک از انستيتوها و نهادهاي علمي می تواند تحولی شگرف را به وجود آورد.

 وی «خلاقيت تكنيكي»، «تخيل و تفكر خلاق» و همچنين «دركي از تاريخ»، را از عناصر اصلی در معماری بر می شمارد و می گوید: فارغ از اين عناصر، بسياري چيزهاي ديگر هم هست و بايد باشد. به گمان من آموختن در محيطي علمی حقيقتاً به مثابه يك تجربه حرفه اي و همچنين شخصي منحصر به فرد است. تجربه اي كه استفاده از آن در هر یک از انستيتوها و نهادهاي علمي می تواند تحولی شگرف را به وجود آورد. تفكر جاري و ساري در تحصيلات امروزي، تمركز بر نحوه اي از كار است كه آينده را فراروي ما بياورد اما انديشه ما نهايت سعي خود را مي كند تا جبهه اي دربرابر اين تفكر معاصر بسازد و در عوض در تمامي حوزه هايي كه به موضوع كارش مربوط مي شود، خود را وارد كند، گسترش دهد و عمل كند. اگر بخواهم عملي تر بگويم، اينجا جايي است كه دانشجويان، مجبورند تا با بهترين فرم هاي عملي در حوزه درسي خود دست و پنجه نرم كنند و ما در اين ميان به اين دانشجويان كمك مي كنيم تا كارهاي خود را توسعه دهند، كارهايي كه هم اكتشافي و تجربي هستند و هم اميدبخش. يك نوع اميد بخشي در ذات اين نوع كار نهفته است، كاري كه مورد تكريم، ارزش گذاري و علاقه نسل هاي آتي خواهد بود.
    اين سنت تفكيك قايل مي شود ميان سياست هاي شهرسازي و برنامه ريزي، طراحي معماري، تاريخ و نظريه و همچنين ميان همه اينها با كار هنري و پژوهش هاي بصري وفرهنگي. آن هم با ارائه برنامه هاي خلاق و انعطاف پذير كه با هنرهاي آزاد تركيب مي شوند، هنرهايي كه نيازمند داشتن پيش زمينه حرفه اي تحصيلي است، اين روش تدريس، دانشجويان را مهيا مي كند تا از طريق فضاي شخصي كه يك دانشكده كوچك به انضمام تعداد بيكراني فرصت در اختيارشان مي گذارد، ورزيده شوند.
    امروزه ما مي كوشيم تا در دانشگاه هاي معماري، برنامه ريزي و هنر، به مسأله ارتباط اين مقولات با ساير حوزه ها بپردازيم، آن را گسترش بدهيم و در آن كاوش كنيم. آن هم به صورتي كه از خود ارتباط ميان اين سه بخش غافل نمانيم.»

    محسن مصطفوي معمار و پژوهشگر شاخص عرصه معماري و شهرسازي، از سال ۸۳ به عنوان رئيس دانشكده AA برگزيده شده و افتخار ديگري را بر افتخارات علمي و فرهنگي ايرانيان افزوده است.
    محسن مصطفوي در زمينه معماري نگاهي ميان رشته اي و جستجوگر دارد. او از معدود معماران ايراني است كه در عرصه هاي بين المللي نيز جايگاه ويژه و پراعتباري را به دست آورده . نگاه ميان رشته اي او به معماري، پلي است ميان اين هنر خلاق با ديگر عرصه هاي هنر و علوم انساني. او در محيط هاي عمومي معماري و گسترش شهرسازي و محيط هاي شهري صاحب نظر و صاحب ديدگاهي مختص به خويش است.
    «لمان سيد» از استادان دانشگاه كورنل درباره مصطفوي در زمان تصدیش در این دانشگاه مي گويد: «او يكي از با استعدادترين و فرهيخته ترين اساتيد آكادمي هاي معماري است. حضور مصطفوي شخصيت بين المللي ويژه اي را به دانشگاه كورنل بازگرداند و اين شخصيت به سبب ردپاي مؤثري است كه او از خويش به واسطه موفقيت در دو عرصه عمل و تئوري به دست آورده است.»

از جمله مهمترین فعالیت های محسن مصطفوی می توان به موارد زیر اشاره نمود.

- معمار و ارشيتكت بين المللي
    ـ تحصيلات معماري در مدرسه AA لندن
    ـ ادامه تحصيلات عالي در دانشگاه اسكس و كمبريج
    ـ عضو RIBA (Royal Institute of British Architect)
    ـ عضو هيأت صدور مجوز معماري در بريتانيا (Architects Registration Board of the United Kingdom)
    ـ مدير برنامه ۱ معماري در دانشكده معماري هاروارد
    ـ تدريس در دانشگاه پنسيلوانيا، كمبريج و آكادمي هنرهاي زيباي فرانكفورت
    ـ رئيس مدرسه معماري AA در لندن از سال ۱۹۹۵
    ـ عضو ژوري «جايزه معمار ۸۲» در ايران
    ـ رئيس دانشكده معماري دانشگاه كرونل
    ـ انتشار پروژه هاي معماري و تحقيقات در بسياري از مجلات معماري از جمله: Architectural Review AA files، Arquitectura، Bauwelt، Casabella، Centre and Daidalos
    ـ نويسنده همكار كتاب هاي Architecture and Continuity در سال ،۱۹۸۳
    Delayed Space در سال ۱۹۹۴ با همكاري هما فرجادي ، On Weathering در سال ۱۹۹۳ با همكاري David Leatherbarrow
    ـ برخي ديگر آثار او عبارتند از:
    Approximations (AA‎/MIT، 2002)، Surface Architecture (with David Leatherbarrow، MIT، 2002)، Logique Visuelle (Idea Books، 2003)، Landscape Urbanism: A Manual for the Machinic Landscape
    و كتاب Structure as Space

   به راستي كه مصطفوي در دو حوزه عمل و تئوري، در عرصه هاي بين المللي خوش درخشيده و نظريات آموزشي و نيز كاربردي اش را در فضاهاي آكادميك آموزش معماري، در مهمترين كانون هاي تدريس و تحصيل اين رشته جذاب و خلاق، تعميم داده است.

    نگاه محسن مصطفوي در معماري؛ آميزه منابع گسترده اي از دانش آكادميك در زمينه هاي علوم كامپيوتر و رياضي،مهندسي فضا و علوم انساني است. اميدواريم دانش و نظريات او در معماري و شهرسازي، فرصت هاي تحقق بيشتري درايران بيابد.

این بنا در محل تلاقی دو خیابان اصلی شهر ساخته شده؛ خیابان هایی که تمامی ساختمان های آن ها مثل هم و به صورت آپارتمان هایی ساده و کلاسیک است و انگار ساختمان هایی که قرار است کنارشان ساخته شوند را مجبور می کند تا شکلی مثل خود آنها بگیرند، ولی این ساختمان کوچک ترین توجه ( تناسب؟) با این محیط ندارد. این ساختمان در ۷ طبقه، توسط گروه معماری Coll-Barreu ، در بیلبائوی اسپانیا ساخته شده و پوسته ای بلوری مانند به فاصله ی اندکی از دیوار های طبقات قرار گرفته است، ولی تمامی کاربری این بنا در همین ۷ طبقه خلاصه نمی شود. قسمت بالایی بنا، که مانند برجی کوچک از بدنه ی ساختمان بیرون زده، اتاق ملاقات است و بخش مربوط به ناراحتی های شنوایی در زیر زمین و در نهایت ۳ طبقه در زیر آخرین سطح بنا که به عنوان پارکینگ استفاده می شود.

نمای این ساختمان که مطمئنا” مهمترین شاخصه ی این بنا هست، فقط برای زیبایی اینگونه ساخته نشده؛ به وسیله ی این بنا، بخش هایی که با هم ارتباط دارند در یک شبکه قرار گرفته شده و علاوه بر آن، این نما عایق بسیار مناسبی برای صداهایی است که در بیرون ساختمان وجود دارد. همچنین این نما مانند یک لایه ، روی ساختمان کشیده شده و به ساختمان فرصت نفس کشیدن در یکی از شلوغ ترین محله های بیلبائو را می دهد.

یکی دیگر از ویژگی های این نما، تغییر پذیری آن است. نماهای ساختمان های عادی، از تمامی جهت ها ، ثابت و پایدار است، به عبارت دیگر اگر شما امروز عکسی از آن بگیرید، آن نما فردا هم مانند آن عکس است و … ولی نمای این ساختمان، به دلیل حالت کریستال مانندی که دارد، با انعکاس نامنظمی که از محیط اطراف خود میدهد، روز به روز و فصل به فصل، نمایی متغیر دارد.

البته این اولین بار نیست که برای نشان دادن تغییر و تحول از این نوع فرم استفاده میشود. چند هفته پیش در قسمت هنری سایت نیویورک تایمز، گروهی آلمانی معرفی شده بودند که طرحی مشابه داشتند. این گروه شیئی کریستال مانند طراحی کرده و آن را”Crystal City Mind ”  نام گذاری کرده بودند. این شیئ که با لایه های براقی از استیل پوشانده شده بود، خاصیت انعکاسی همانند آینه داشت. این گروه آلمانی، با سفر به نقاط مختلف و قرار دادن این المان در مقابل ساختمان ها و پدیده های جدید و قدیم، سعی در نشان دادن میزان تغییرات و تحولاتی داشتند که خیلی آرام و غیر ملموس در زندگی انسان ها به وجود می آید. شاید هیچ آینه ی ساده ای نتواند تمامی تضاد ها را در یک آن به آدم نشان دهد، ولی شما میتوانید در این المان این تضاد ها را یک جا ببینید …