فضای خورشیدی نوعی سیستم گرمایشی خورشیدی ایستا است که از اتاق شیشه ای(آتریوم،گلخانه،...) واقع در ضلع جنوبی یک ساختمان تشکیل شده و از دیگر فضاهاتوسط یک دیوار مشترک جدا شده است.

نکاتی در مورد سیستم فضای خورشیدی:

1- عملکرد یک فضای خورشیدی،بستگی به زاویۀ جهت گیری شیشه های اصلی آن نسبت به جهت جنوب دارد.
2-استفاده از جرم حرارتی ؛
نقاط مناسب قرار دادن جرم حرارتی:
- دیوار ذخیره ساز حرارتیِ جداکننده ساختمان

-مخازن آب درامتداد دیوارمشترک

-می تواند یک کف بنایی هم باشد

3-نسبت سطح جرم حرارتی به مساحت تصویرشده شیشه 3 به 1 است.
4- شکل مخزن آب طوری باشد که نسبت سطح به حجم بیشتر باشد؛به دلیل دریافت بیشتر تشعشعات خورشید و آزاد کردن گرمای بیشتر
5-در دیوارهای انتهایی از شیشه استفاده نشود؛بهتر است دیوارهایی عایق بندی شده باشند و چند تا بازشو برای تهویه در تابستان ایجاد کنیم.
6-بام طوری طراحی شود که جرم داخلی این فضابه هنگام تابستان سایه اندازی شود و در عین حال امکان تابش را در زمستان فراهم کند.

7-دیوار مشترک؛فضای خورشیدی باید از فضای نشیمن جدا باشد.

8-ایجاد منافذ در دیوار مشترک؛چون شیوۀ اصلی در اتصال حرارتی فضای خورشیدی و ساختمان مجاور از طریق جابجایی است.
9-پهنای فضای خورشیدی؛عملکرد با زیادشدن پهنا افزایش می یابد
10-گیاهان ودیگراشیاء سبک وزن دارای این خاصیت می باشند که انرژی خورشیدی را سریعآبه هوای گرم شده انتقال می دهند.

دیوار ترومپ:

نوعی دیوارذخیره ساز حرارتی که از یک دیوارتیره رو به جنوب ازجنس مصالح بنایی تشکیل یافته که باشیشه های عمودی پوشانده می شود.
درهنگام شب ،دمای سطح جذب کننده دیوارو لایه های مجاور آن به پایین تراز دمای هوای اتاق سقوط می کند.این امر باعث می شود که با متراکم تر شدن هوای سرد در فضای شیشه ای،هوای سرد از پایین وارد فضای خانه شده و هوای گرم از دریچۀ بالا وارد محفظۀ بین دیوار و شیشه می شود. لذا عملی ترین شیوه کنترل منافذ، صفحه ای سبک وزن است که روی منفذ بالایی دیوار ترومپ لحاظ می شود.

معایب دیوار ترومپ:

1- با توجه به اینکه در این سیستم دیوار و شیشه ای که در جلوی آن قرار دارد فاصلۀ خیلی نزدیکی دارند،تمییز کردن این شیشه از داخل،مشکل ساز است.
2- ترموسیرکولاسیون معکوس در شب ( هوای گرم ازمنفذ بالایی خارج و هوای سرد از پایین وارد فضای داخلی می شود.
3-انباشته شدن گردوغبار روی شیشه از داخل،که همان بحث تمییز کردن است که در بالا گفته شد.
4-نصب و راه اندازی و نگهداری عایق شبانه در این دیوارها دشوار می باشد.
5-هزینۀ بالا


محاسن دیوار ترومپ:

1- به عنوان یک سپر محافظ کننده بین ساکنین و تغییرات دمای سطح جذب کننده 2-گرما را از طریق ذخیره سازی حرارتی به کندی منتقل می کنند؛به همین دلیل دما را هم تعدیل و هم به تاخیر می اندازند.


سیستم جذب مستقیم:

نوعی سیستم گرمایشی ایستا است که از پنجره های رو به جنوبی تشکیل شده است که در زمستان،نور خورشید را مستقیمآ به داخل ساختمان هدایت می کنند این انرژی را توسط مصالحی با جرم حرارتی بالا ،جذب می شود.

محاسن :
نور طبیعی – دید به جنوب – کم بودن هزینه های اضافی – تامین گرمایش ایستا
معایب:
-محدودیت در شیوه های اجرا وانتخاب مصالح
-نور زیاد خورشید،ایجاد سایه روشن هایی با کنتراست بالا
-از بین بردن حریم خانه
-عملکرد دستی عایق های شبانه که در هنگام غیبت طولانی مدت مشکل ساز می شود.

و آنگاه که تمدن بشر به وجود آمد ، قبل از تولد هر حرفه ای معمار و معماری متولد شد و ايرانيان يا همان پارسيان اين نياز جامعه را چنان با تکنولوژی و هنر آميختند که نام و ياد آنها برای هميشه در اذهان دنيا زنده است ولی در حال حاضر چه کرده ايم؟ اين افتخارات چنان ما را کور کرده که فراموش کرده ايم زمان در حرکت است و آن قوم موفق است که نيازهای معماری جامعه را درک کند و زمان و مکان جامعه خود را بشناسد، اين روزها حرف از هنرومعاری زياد است و بازار نظريه پردازی گرم و نتيجه حرف تنها را همه می دانيم و می بينيم ، راه گم کرده ايم و به دور خود می چرخيم ، ولی تا کی؟ فکر نمی کنيد ديگر وقت آن رسيده که حرکتی انجام دهيم ، حرفها را عملی کنيم و به جای فکر کردن به محوريت فرد در معماری و تلاش برای رسيدن به عرصه برتر تجاری به محوريت هنر و تکنولوژی در معماری و رسيدن به جايگاه ازدست رفته معماری ميهنمان فکر کنيم و بهتر بگويم عمل کنيم ، شايد اين بحث ها هم تکراری  باشد ولی نياز جامعه امروز ما به يک بازنگری کلی و حرکتی عملی و علمی به سوی پيشرفت هست،  گوش و ذهن جامعه از شنيدن شعارهای زيبا و پوچ خسته شده و قبل از فرسودگی نيازمند حرکتی دوباره است ، وقتی حرفه ای به صورت فسيل در مي آيد و نيروی جوان ناديده گرفته می شود نبايد توقع حرکتهای جديد و سازنده را داشت.

مشکلات معماری امروز به قدری زياد است که در يک مطلب و مکتوب نمی شود آنها را نام برد اما معماری زنده است ، قلبش هنوز در تپش است و اين مشکلات چهره معماری ايران را دگرگون و دچار هرج و مرج کرده ، مشکلاتی از قبيل عدم آموزش صحيح ، کمبود منابع اطلاع رسانی ، فرهنگ پايين جامعه در قبال معماری ، تجارتخانه های معماری ، گم شدن هنر و قداست آن و عنوان های زياد ديگر که در اينجا فرصتی برای نام بردن از آنها نيست ، بياييد از خواب غفلت بيدار شويم و گوهر فرهنگ و معماری غنی کشورمان را به دست خودمان به ورطه نابودی نکشانيم.

به اميد روزی که معماری ايران سخن اول را درجهان بزند ومعمار ايرانی يک افتخار باشد ، اين جمله زياد عجيب و غريب نيست ، خواستن توانستن است ، در گذشته اينگونه بوده ، يقين دارم اگر بخواهيم در حال و آينده هم می توانيم اينگونه باشيم.

وسلام